Aydınlatma Ölçümü

Aydınlatma Ölçümü yapan firmalar Kipdaş Mühendislik


aydınlatma ölçümü, lüks ölçümü, ışık şiddeti ölçümü, aydınlatma raporu, gece aydınlatma ölçümü, gece ışık ölçümü, liman aydınlatma, fabrika aydınlatma, tersane aydınlatma ölçümü, inşaat sahası aydınlatması, ışık ölçümü yapan firma

Aydınlatma Ölçümü/ Işık Ölçümü; çalışma ortamları (fabrikalar, limanlar, hastaneler) iç ve dış ortamlarda olmak üzere ışık şiddetinin uygunluğunun tespiti için yapılan bir testtir.

İşyerlerinin aydınlatılması, işletmenin faaliyet alanına ve yapılan işe uygun olarak doğru belirlenmesi gerekir.


n  Aydınlatmanın en önemli görevi işin iyi görülüp yapılabilmesidir.

n  Çalışanların sağlığının korunması için gerekli uygun fiziksel koşulların başında “aydınlatma” gelmektedir.

n  Yetersiz ve uygun olmayan aydınlatma iş verimini etkilemekte, yorgunluğa neden olmakta ve en önemlisi iş kazası olasılığını artırmaktadır.

Aydınlatma ihtiyacı, yapılan isin gerekliliğin göre değişmektedir. İhtiyacımız olan aydınlatma iki yol ile sağlanır: Doğal ışık ve yapay ışık. Yeşil binaların arttığı ve enerji tasarrufunun çok önemli olduğu günümüzde doğal aydınlatmanın önemi büyüktür. Ofis mimarisi doğal ışıktan maksimum yararlanacak biçimde tasarlanmalıdır.

Yapay aydınlatmaya göre daha fazla aydınlatma şiddetine sahip olmasından dolayı günışığının insanlar üzerinde birçok olumlu etkisi bulunmaktadır. Güneşli bir günde açık havada aydınlatma şiddeti 100.000 lüks, gölgede ise 10.000 lüks değerinde olabilmektedir. Yapay aydınlatma ile işyerlerinde genellikle 500 lüks civarı aydınlatma şiddetine ulaşılabilmektedir.

İşyerlerinde sağlanan aydınlatmada ışığın gözü rahatsız etmeyen bir konfora sahip olması ve dengeli bir dağılımı gereklidir. Çalışılan plan veya projenin yanına masa lambası konulması gibi doğru noktalara ışık odaklaması uygulanmalıdır. Düşük kontrastlı ışık kullanarak çalışanların performansını düşürmemek gerekmektedir. Işığın yansımaları doğru kullanılmalı tavandan, duvardan, yerden veya masalardan ne kadar ışık yansıtılacağı iyi hesaplanmalıdır. İşyerlerinde aydınlatma için kullanılan ışık göz kamaştırmamalı, doğru renk ve ton seçilmeli, floresanda olduğu gibi kırpma olmamalıdır. Toplam aydınlatma hesabı yapılırken gün ışığı da dikkate alınmalıdır.

Aydınlatma tipleri doğrudan ve dolaylı olarak ikiye ayrılmaktadır. Doğrudan aydınlatma bir yüzeyin bir kaynaktan düz bir hat üzerinde gelen ışık ısınları ile aydınlatılmasıdır. Dolaylı aydınlatmada dağınık ışık oluşmakta ve gölgeler oluşmamaktadır. Genelde yüksek aydınlatma şiddeti yaratarak kamaşma riskini en aza indirir ancak ofislerdeki parlak duvar ve tavanlar ekranlar yüzeyinde yansımaya neden olarak “rölatif” kamaşma oluşturabilir. Aydınlatmada ışığın yansıması da önemlidir. Renkler yansıma düzeyinin belirlenmesinde önemli rol oynar.

·         Beyaz %75 ve daha fazlasını

·         Açık renkler %50-75 arası (azalan soguk renkler)

·         Orta renkler % 20-50 arası (parlak sıcak renkler)

·         Koyu renkler %20 veya daha az miktarda ışığı yansıtırlar.



YASAL DAYANAK

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü,

n  Mad:16 İşyerlerinin gün ışığıyla yeter derecede aydınlatılmış olması esastır. Şu kadar ki, işin konusu veya işyerinin inşa tarzı nedeniyle gün ışığından faydalanılamayan hallerde yahut gece çalışmalarında, suni ışıkla yeterli aydınlatma sağlanacaktır.

n  Mad: 18: İşyerindeki.. avlular, açık alanlar, dış yollar, geçitler ve benzeri yerler, en az 20 lüks (lüx) ile kaba malzemenin taşınması, aktarılmasi, depolanması ve benzeri kaba işlerin yapıldığı yerler ile iç geçit, koridor, yol ve merdivenler, en az 50 lüks (lux) ile aydınlatılacaktır.

n  Kaba montaj ,balyaların açılması, hububat öğütülmesi v.b. işlerin yapıldığı yerler kazan dairesi, makina dairesi., insarı ve yük asansörlerinin kabinleri, malzeme stok ambarları, soyunma ve yıkanma yerleri, yemekhane ve helalar en az 100 lüks (lüx) ile normal montaj, kaba işler yapılan tezgahlar, konserve ve kutulama ve benzeri işlerin yapıldığı yerler, en az 200 lüks (lux) ile aydınlatılacaktır.

n  Ayrıntıların, yakından seçilmesi gereken işlerin yapıldığı yerler, en az 300 lüks (lux) ile koyu renkli dokuma, büro ve benzeri sürekli dikkati gerektiren ince işlerin yapıldığı yerler, en az 500 lüks (lux) ile aydılatılacaktır.

n  Hassas işlerin sürekli olarak yapıldığı yerler en az 1000 lüks (lux) ile aydınlatılacaktır.

n  Mad: 23 Bütün tesis bölümleri olabildiğince gün ışığı ile iyi biçimde aydınlatılmalıdır. Ayrıca bu bölümlere yeterli ve düzgün dağılımlı elektrik aydınlatma gtesisi yapılmalıdır. Elektrik aydınlatma tesisinden yararlanılamayan durumlarda manevra ve denetleme yerlerinde tehlikesizce dolaşabilmek ve gerekli çalışmaları yapabilmek için özel aydınlatma tesisi kurulmalıdır.

n  Yapılan aydınlatma tesisi, YG. Hücreleri ve AG pano odalarında en az 250 lüx, transformatör odalarında en az 150 lüx aydınlık düzeyi sağlamalıdır. Transformatör merkezlerinde her bir mahalde yeterli sayıda (en az bir adet) akümülatörlü acil durum lambası veya yeterli kapasitede akümülatör var ise aküden beslenen aydınlatma lambaları bulunmalıdır. Söz konusu lambalar sürekli insan bulunan yerlerde enerji kesintilerinde otomatik devreye girecek şekilde yapılmalıdır..)

n  Madde 35: .. ( f ) Tesislerin binaları aydınlık şiddeti en az 250 lüx olmalı..... Ayrıca acil durum aydınlatılması yapılmalıdır.

n  Madde 36: (Açık hava tesisleri) ..( f ) : Tesislerin aydınlık seviyesi en az 60 lüx olmalıdır....

İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik

n  EK.1 4/7 Aydınlatılması gereken acil çıkış yolları ve kapılarında elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı sağlayacak yedek aydınlatma sistemi bulunacaktır.

n  EK.1 8/1 İşyerlerinin gün ışığıyla yeter derecede aydınlatılmış olması esastır. İşin konusu veya işyerinin inşa tarzı nedeniyle gün ışığından yeterince yararlanılamayan hallerde yahut gece çalışmalarında, suni ışıkla uygun ve yeterli aydınlatma sağlanacaktır.

n  8/2. Çalışma mahalleri ve geçiş yollarındaki aydınlatma sistemleri, çalışanlar için kaza riski oluşturmayacak türde olacak ve uygun şekilde yerleştirilecektir.

n  8/3. Aydınlatma sistemindeki herhangi bir arızanın çalışanlar için risk oluşturabileceği yerlerde acil ve yeterli aydınlatmayı sağlayacak yedek aydınlatma sistemi bulunacaktır.


Aydınlatma Ölçümü ve Işık Şiddeti Analizi | Kipdaş Mühendislik
Aydınlatma ölçümü hizmetimiz, TÜRKAK akreditasyonu (AB-0968-T) ve İSGÜM Yeterlik Belgesi (Belge No: 388) kapsamındaki laboratuvarımız tarafından gerçekleştirilmektedir. İşyerlerinde çalışma alanlarının yeterli aydınlatmaya sahip olup olmadığının belirlenmesi amacıyla lux ölçümleri yapılmakta, çalışan sağlığı, iş güvenliği ve görsel konfor açısından değerlendirmeler gerçekleştirilerek mevzuata uygun raporlama hizmeti sunulmaktadır. Ofisler, fabrikalar, depolar, hastaneler, eğitim kurumları ve üretim tesislerinde profesyonel aydınlatma ölçümü hizmeti vermekteyiz.

Kipdaş Mühendislik, TS EN 12464 standardına uygun olarak işyeri, liman, fabrika ve ofislerde aydınlatma ölçümü hizmeti sunar. Işık şiddeti, lüks değeri ve yansıma oranları gibi parametrelerle çalışma ortamlarının güvenliğini ve verimliliğini artırır.

Aydınlatma şiddeti ve işyerindeki dağılımının çalışanın görsel bir işi ne kadar hızlı, güvenlive rahat algılayıp gerçekleştirdiğinde büyük bir etkisi vardır. Aydınlatma şiddeti arttıkçayapılan işin ince detaylarının fark edilmesi o kadar kolay olmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalar, yüksek aydınlatma şiddetinin konsantrasyon ve motivasyonunun artmasına vebunun çalışanın performansının %50 oranında artmasına sebep olduğunu göstermektedir.

Çalışanın hata yapma oranı azaldığı için, yüksek aydınlatma şiddeti olan işyerlerinde iş
kazaları da azalmaktadır. İş kazalarının büyük bir oranı aydınlatma şiddetinin 200 lüks den azolduğu işyerlerinde gerçekleşmektedir. Yapılan araştırmalarda aydınlatma ölçümünün iyileştirilmesi sonucu; tersaneler, döküm sanayi, büyük montaj hatları ve atölyelerde iş kazarlarında büyük azalma gözlenmiştir.
İşyerlerinde aydınlatmanın uygun bir şekilde sağlanıp sağlanmadığının belirlenmesi için aşağıdaki parametreler göz önüne alınmalıdır;

• Çalışma alanındaki aydınlatma şiddeti seviyesi,
• Çalışma alanında bulunan parlak yüzeylerin dağılımı,
• İş ekipmanlarının ve çalışan nesnelerin büyüklüğü,
• İşyeri ortamında bulunan nesnelerden ışığın ne kadar yansıdığı,
• İşyerindeki nesneler ve çevresindeki alan/arka plan arasındaki kontrast oranı,
• Çalışma ortamında görülmesi gereken nesnelerin ne kadar zamanda fark edildiği,
• Çalışanın yaşı.

Çalışanın yaşı uygun aydınlatma şiddeti seviyesinin belirlenmesinde önemli bir parametredir.
Standartlarda bahsedilen değerler genç çalışanlar üzerinden belirlenmiştir.

Buna göre 20-25 yaş arasındaki çalışanın ihtiyaç duyduğu aydınlatma şiddeti çarpanını 1 kabul edersek;
40-50 yaş için 1,2
51-65 yaş için 1,6
65 yaş üzeri için 2,7 kabul edilir. Örneğin yapılan işe göre standartta verilen aydınlatma şiddeti 200 lüks ise bu değer 40-50 yaş arası çalışanlar söz konusu olduğunda 240 lüks olmalıdır.

Aydınlatma Kriterleri

Aydınlatma Ölçümü (Işık Ölçümü); çalışma ortamları (fabrikalar, limanlar, hastaneler) iç ve dış ortamlarda olmak üzere ışık şiddetinin uygunluğunun tespiti için yapılan bir testtir.
Aydınlatma Şiddeti (Illuminance): Bir yüzeye düşen ışık miktarına aydınlatma şiddeti denir. Aydınlatma şiddetinin birimi lükstür.
1 lüks = 1 lümen/ m2(lümen lüminesans akı birimidir)
Aydınlatma şiddeti açık havada gündüzleri 2.000-100.000 lüks arasında, geceleri ise 50-500 lüks arasında değişmektedir.
TS EN 12464 nolu “Işık ve Işıklandırma - İş Mahallerinin Aydınlatılması - Bölüm 1: Kapalı
Alandaki İş Mahalleri” standarttında belirtilen işyerlerindeki bazı alanlarda ve işlerde gerekli aydınlatma şiddeti değerleri aşağıdaki verilmektedir. İşyerlerinde bazı alanlarda ve işlerde gerekli aydınlatma şiddeti değerleri

Aydınlatma Şiddeti 

Koridorlar ve depolama alanları 100 lüks
Ofis çalışmaları 500 lüks
Yüzey hazırlama ve boyama 750 lüks
Montaj, kalite kontrol ve renk kontrolü 1000 lüks

Lüminesans: Lüminesans bir yüzey tarafından yansıyan ya da emilen ışık miktarıdır.
Birimi Kandela (cd) / m2’dir.
Duvarlar, mobilya ve diğer nesnelerde görünen ışık bu yüzeylerin yansıtma ve absorbe etme özelliğine bağlıdır.
Yansıtma oranı (Reflectance): Farklı yüzeyler gelen ışığı farklı büyüklülerde absorbe eder. Koyu renk bir yüzey açık renk bir yüzeye göre daha fazla ışık absorbe eder, yani daha az ışık yansıtır. Yansıtma oranı yansıyan ışığın gelen ışığa oranıdır. Aydınlık şiddeti ve lüminesans değerleri ile yansıtma oranı hesaplanabilir.
Yansıtma oranı (%)= (Lüminesans/Aydınlatma Şiddeti)* п * 100
Aydınlanma dağılımında etkili olan yüzeylerin yansıma oranları ve sınır değerler; TS EN 12464-1 (Kapalı çalışma alanları) 
TS EN 12464-2 (Bina dışı iş yerleri) nolu standartta verilmiştir. 

Açık Alan Aydınlatma Ölçümleri

1-      Şantiye İnşaat Sahalarının Aydınlatması
2-      Açık Alan (Park Bahçe) Aydınlatma Ölçümü
3-      Havaalanı Pisti Aydınlatması, Liman İşletmesi Aydınlatma Ölçümü
 Havaalanı Pist Aydınlatma standartları, Hava alanı pistinde kullanılan malzemeler, kimyasal ve fiziksel özellikleri, ilgili kuruluşların yaklaşımı, yedekli aydınlatma tekniği, acil aydınlatma uygulamaları, enerji koruma ve güvenlik uygulamaları, çalışma ortamına ve standartlarına uygun aydınlatma türü ölçümü

Liman , İskele, Rıhtım, Tersaneler için  aydınlatma ölçümünde kritik noktaların belirlenmesi;
Rıhtım ve kanal ve limanlarda bekleme alanı,

Boşaltma iskeleleri ve yayalar için özel geçit
Kilit kontrolü ve balast alanları
Kargo taşıma, yükleme ve boşaltma
Yolcu limanları ve alanları
Halat, boru ve hortum bağlama
Tehlikeli araç ve yürüme yolları


Aydınlatma ölçümleri, İSGÜM Yeterlik Belgesi (No: 388) kapsamındaki laboratuvarımız tarafından gerçekleştirilmekte olup sonuçlar ulusal ve uluslararası standartlara uygun şekilde raporlanmaktadır.